F. THU SÁU NHẬP

Kinh : Anan, tức nơi tròng mắt kia, ngó sững sanh ra mỏi lòa. Cả hai cái : con mắt và sự mỏi lòa đều là cái tướng sinh mỏi lòa do nhìn chăm chăm của Bồ Đề.
Nhân nơi hai thứ vọng trần sáng và tối phát ra cái thấy ở bên trong, thu nạp các trần tướng mà gọi là cái thấy. Cái thấy này rời ngoài hai trần sáng và tối, rốt ráo không có tự thể.
“Thật vậy, Anan, phải biết rằng cái thấy đó chẳng phải từ nơi sáng, nơi tối mà đến, chẳng phải từ căn mắt mà ra, chẳng phải từ hư không mà sanh. Vì sao thế ? Nếu từ cái sáng mà đến, thì khi tối đã theo cái sáng mà diệt, lẽ ra không thấy được cái tối ! Nếu từ cái tối mà đến thì khi sáng phải theo cái tối mà diệt, lẽ ra không thấy được cái sáng ! Nếu do căn mắt mà sanh, hẳn không có sáng, có tối thì cái thấy như vậy vốn không tự tánh. Nếu do hư không mà ra thì ngó tới trước phải thấy các trần tượng, quay về phải thấy con mắt ! Lại nữa, hư không mà tự thấy nào có liên quan gì đến chỗ thâu nhập của ông.
“Thế nên, phải biết Nhãn Nhập là hư vọng, vốn chẳng phải tánh nhân duyên, chẳng phải tánh tự nhiên.

Thông rằng : Ngó sững chặp lâu thì mắt mỏi mà phát lòa, nên thấy hoa đốm loạn xạ, cái căn mắt phân biệt cũng là cái tướng lòa ở trong Giác Tánh Bồ Đề, nên nói “Cả con mắt và cái lòa đều là cái tướng mỏi sanh ra lòa của Bồ Đề”. Mượn con mắt lòa tạo thành sắc ấm để ví dụ là nhãn nhập hư vọng vậy. Nếu mắt chẳng mỏi, tướng lòa tự là không, nguyên một Tinh Minh lấy đâu mà vọng ? Cái thấy này lìa ngoài hai trần sáng, tối rốt ráo không tự thể. Rõ ràng hiển bày cái Chân Kiến Vô Sanh, chẳng vì thấy sáng, thấy tối mà có, chẳng vì lìa sáng, tối mà không. Chân Kiến là Chân Thật, còn cái thấy này là hư vọng, có thể thấy rõ ràng vậy.
Đoạn trước nói “Hoa đốm chẳng phải từ hư không sanh, chẳng từ con mắt sanh ra” chỉ thẳng sắc ấm vốn không.Ở đoạn này nói “Tánh thấy chẳng từ hư không sanh cũng chẳng do con mắt sanh ra” để chỉ bày nhãn nhập là hư vọng. Vọng vốn không tự tánh, đương thể tức Chân. nói “Tức là Như Lai Tạng Diệu Chân Như Tánh” vậy.
Tổ Triệu Châu nói : “Cầm chắc Càn Khôn nhãn, làu làu chẳng lọt mảy lông. Mong ông hiểu thấu, ông lại làm gì nữa ?”
Ngài Thiên Đồng nêu ra rằng : “Trở lại đầu mối được chưa ? Dù cho ông ở trong ấy hiểu được bảy lỗ, tám hang đi nữa, ta cũng biết ông chẳng ra khỏi cái nôi mây kết trói của Tổ Triệu Châu đâu!”
Lại có nhà sư hỏi Tổ Cửu Phong Kiền : “Như thế nào là con mắt Càn Khôn ?”
Tổ Phong nói : “Càn khôn ở trong ấy !”
Nhà sư hỏi : “Con mắt Càn Khôn ở đâu ?”
Tổ Phong nói : “Chánh đó là con mắt Càn Khôn.”
Sư hỏi : “Lại có chiếu sáng không ?”
Tổ Phong nói : “Chẳng nhờ đến thế lực của ba loại ánh sáng.”
Sư hỏi : “Đã chẳng nhờ sức của ba loại ánh sáng thì nhờ vào đâu mà chiếu sáng, mà gọi là con mắt Càn Khôn ?”
Tổ Phong nói : “Nếu chẳng như thế thì trước sọ khô thấy quỷ ma vô số !”
Hợp hai tắc này lại mà xem xét, nếu mà có nương nhờ thì đó chính là chỗ rỉ giọt(11) cho dù có hiểu được cũng là trước mắt thấy quỷ. Chỉ nơi một câu “Con mắt Càn Khônở tại chỗ nào ?” mà trộm thấy suốt được thì mới nắm chắc. Tướng mỏi sanh lòa từ chỗ nào mà khởi ra thế ?

About namcuulong

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *