Home / KINH - LUẬN / Kinh Pháp Cú thí dụ / KPCTD PHẨM THỨ HAI – GIÁO HỌC

KPCTD PHẨM THỨ HAI – GIÁO HỌC

3- PHẬT KHUYÊN MỘT VỊ TỲ KHEO TU MỘT MÌNH CÒN HƠN KẾT BẠN NGU ĐẦN

Thuở xưa, Phật ở nước La-duyệt-kỳ trên núi Linh Thứu vì người, trời giảng đạo.

Bấy giờ, có một Tỳ-kheo tánh rất cứng cỏi. Phật biết ý bèn sai đến chỗ vắng nơi hang núi phía sau (chỗ này thường có quỷ thần ở) ngồi nơi cội cây để tham thiền quán hơi thở, khi biết rõ hơi thở ngắn, dài, an nhàn định tĩnh, dứt tâm mong cầu, diệt các khổ não, sẽ chứng quả Niết-bàn.
Tỳ-kheo lãnh giáo đi đến nơi ấy, vừa muốn tọa thiền; chợt nghe trong hang núi có tiếng nói phát ra mà không thấy hình dạng, ông không tự ngăn lòng lo sợ, ý muốn trở về, song liền nghĩ : Ta giòng dõi phú quý lại mạnh mẽ, xuất gia học đạo ở an chỗ vắng, quỷ thần ở trong núi thẳm, không phải là bè bạn, lại cũng không có người đi. Đây chỉ có loài quỷ thường hay khuấy phá người. Suy nghĩ như thế thời gian không lâu, Đức Thế Tôn liền đến gần bên ngồi nơi cội cây hỏi :

– Tỳ-kheo ! Ông ngồi một mình nơi đây không sợ ư ?

Tỳ-kheo cúi đầu bạch :

– Con trước kia chưa từng vào trong núi, ở nơi đây thật có hơi sợ.

Trong chốc lát, có con voi chúa đến gần bên nằm dựa cội cây coi rất thảnh thơi, ý nghĩ xa lìa bầy voi thật là an nhàn. Phật biết được ý của voi, liền bảo Tỳ-kheo : Ông có biết tại sao voi kia đến đây chăng ?

Tỳ-kheo đáp :

– Bạch Thế Tôn ! Con không biết.

Phật bảo :

– Tỳ-kheo ! Voi này quyến thuộc lớn nhỏ ngoài 500 con, vì chán ghét nạn bầy voi nhỏ ấy nên bỏ đi đến đây, dựa cội cây mà nằm. Tự nghĩ lìa được ngục ái ân thật là sung sướng !
Voi là súc loại mà còn ưa thanh tịnh an nhàn, huống là ông bỏ nhà mong cầu vượt khỏi thế tục, trở lại mong cầu bạn nữ hay sao ? Kết bạn ngu tối thêm nhiều tổn thương, nếu ở một mình thì không có người đàm luận; nhưng thà ở một mình mà hành đạo không nên kết bạn ngu đần.
Thế Tôn liền nói bài kệ :
Học vô bằng loại
Bất đắc thiện hữu
Ninh độc thủ thiện
Bất dữ ngu giai.
Nhạo giới học hạnh
Hề dụng bạn vi
Độc thiện vô ưu
Như không dã tượng.
Học không có bạn
Không được bạn lành
Thà riêng giữ đạo
Không cùng bạn ngu.
Ưa giữ giới hạnh
Chẳng cần bạn kia
Riêng mình khỏi lo
Như voi đồng không.
Phật nói kệ xong, Tỳ-kheo mở thông tâm ý, biết rõ ý nghĩa lời chỉ giáo của Phật liền nhận được đạo. Quỷ thần nơi hang núi, nhân nghe lời dạy ấy cũng hiểu được ý chỉ, bèn xin làm đệ tử Phật và phát thệ từ đây về sau chẳng làm tồn hại nhân dân nữa.
Phật cùng Tỳ-kheo trở về Tinh xá.

PHẨM THỨ HAI HỘ GIỚI 

1- GẦN PHẬT VÀ XA PHẬT

Một thời Phật ở nước Xá-vệ, tại Tinh xá Kỳ Hoàn thuyết pháp cho người, trời nghe.

Lúc bấy giờ, ở nước La-duyệt-kỳ có hai vị tân học Tỳ-kheo muốn yết kiến Đức Phật. Giữa hai nước ấy có một khoảng đồng rộng, không có người ở, lại gặp thời tiết hạn hán, nên suối hồ đều cạn. Hai người đi ngang qua,, bị khát nước, chỉ gặp được vũng nước nhỏ thì bị đầy những trùng không thể uống được.

Hai người mới bàn với nhau :

– Chúng ta từ xa lại, cốt trông mong chiêm ngưỡng Đức Phật, không ngờ ngày nay bị chết khát giữa đường.

Một người nói :

– Thôi ta hãy tạm uống nước để khỏi chết, có vậy mới gặp được Phật, vả lại ta uống cũng không ai biết cả.

Người kia nói :
– Giới luật Đức Phật chế ra, lấy nhơn từ làm gốc. Nếu giết hại chúng sanh để tự sống thì dù thấy Phật cũng không ích gì. Thà rằng giữ giới chịu chết, chớ không phạm giới mà được sống.
Người đầu theo ý riêng của mình uống nước đỡ khát và đi đến chỗ Phật ở. Người thứ hai không chịu uống nên phải chết vì khát nhưng được sanh lên cõi trời Đao Lợi. Nhờ suy nghĩ tự biết mình ở kiếp trước nhờ giữ giới nên được sanh Thiên, thật là do lòng tin mạnh nên phước báu chẳng xa vậy. Nghĩ như thế nên đem hương hoa đến lễ Phật rồi đứng hầu một bên.

Còn người kia uống nước phải cực khổ trải qua nhiều ngày mới đến chỗ Phật ở. Thấy đấng Chí Tôn oai nghiêm, người ấy liền cúi đầu đảnh lễ khóc lóc bạch Phật :

– Con còn một người bạn muốn đến yết kiến Phật, chẳng may giữa đường bị mệnh chung, dám mong Thế Tôn biết cho.

Đức Phật trả lời :

– Ta đã rõ rồi,

Ngài liền lấy tay chỉ vị Tiên nhơn đứng hầu một bên nói :

– Người Tiên nhơn này chính là bạn của ngươi đó. Người này nhờ giữ trọn giới luật nên được sanh lên cõi trời đã được gặp Ta trước ngươi.

Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn lấy tay chỉ vào ngực người kia mà bảo :
– Ngươi tuy thây hình Ta mà không giữ giới luật của Ta, thì tuy ngươi thấy Ta mà như không thấy Ta. Người kia tuy cách xa Ta ngàn vạn dặm, nhưng nhờ giữ giới luật thì người ấy đứng trước mặt Ta.
Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn liền nói bài kệ :
Học nhi đa văn
Trì giới bất thất
Lưỡng thế kiến dự
Sở nguyện giả đắc.
Học nhi quả văn
Trì giới bất hoàn
Lưỡng thế thọ thống
Tán kỳ bổn nguyện.
Phù học hữu nhị
Thường thân đa văn
An đế giải nghĩa
Tuy khổn bất da.
Học nhiều lại nghe nhiều
Hai đời được ngợi khen
Học ít lại nghe ít
Hai đời bị đau khổ.
Phàm học nên nghe nhiều
Dầu gặp nhiều tai nạn
Trì giới chang trái phạm
Sở nguyện được thành tựu.
Giữ giới không chu toàn
Sở nguyện bị tán mất
Xét lý nhận yếu nghĩa
Không gì đáng can ngại.
Lúc bấy giờ, vị Tỳ-kheo nghe bài kệ xong bèn tự xấu hổ, cúi đầu xin sám hối, yên lặng suy nghĩ lời Phật dạy. Còn vị Tiên nhơn sanh tâm hoan hỷ, chứng được Pháp nhãn, trong chúng hội hoan hỷ phụng hành.

Thích nghĩa
Mẹ là tâm, vi tâm sanh các pháp (ý niệm tư tưởng)
Hai tưởng : Là bi và trí

About namcuulong

Check Also

PHẨM THỨ BA MƯƠI SÁU – NIẾT BÀN

PHẨM THỨ BA MƯƠI SÁU – NIẾT BÀN PHẬT DẠY NƯỚC NÀO CÓ BẢY ĐIỀU ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *