Home / Pháp Uyển Châu Lâm / PUCL - Tập 7 / PUCL QUYỂN 99 – CHƯƠNG TẠP YẾU
dong-phat

PUCL QUYỂN 99 – CHƯƠNG TẠP YẾU

– Y theo trí không y theo thức là gì?
Thức là bốn thức trụ, đó là sác thức trụ, thụ thức trụ, tưởng thức trụ, hành thức trụ; trí là thấu rõ bốn thức trụ vốn không chỗ trụ. Thức, nhận biết bốn đại; đất, nước, gió, lửa. Trí, thấu rõ pháp tính bốn đại vốn không sai khác. Thức là nhãn thức trụ sắc, nhĩ, tỉ, thiệt, thân, ý thức thì trụ vào pháp; trí, thấu rõ tính bên trong vắng lặng, bên ngoài không vận hành, biết rõ thức không có nhớ tưởng phân biệt. Thức, chuyên chấp lấy cảnh sở duyên mà tư duy phân biệt; trí, tâm không sở duyên, không nắm bắt hình tướng, không tìm cầu các pháp. Thức, hành pháp hữu vi; trí, thấu rõ không có pháp để hành, pháp tính vô vi không thể nhận biết. Thức, phân biệt tướng sinh, trụ, diệt; trí, thấu rõ không có tướng sinh, trụ, diệt.
Xá-lợi-phất! Đây gọi là y theo trí không y theo thức.
– Y theo kinh liễu nghĩa, không y theo kinh không liễu nghĩa là thế nào?
Kinh không liễu nghĩa nói về phân biệt tu đạo; kinh liễu nghĩa không nói về phân biệt quả vị. “Không liễu nghĩa” tin có quả báo từ những nghiệp mình đã tạo; “liễu nghĩa” đoạn tận mọi phiền não. “Không liễu nghĩa” quở trách phiền não; “kinh liễu nghĩa” khen ngợi pháp thiện. “Không liễu nghĩa” giảng thuyết về khổ não sinh tử; “kinh liễu nghĩa” giảng nói sinh tử, niết-bàn là một tướng chẳng phải hai. “Kinh không liễu nghĩa” nói về các ngôn từ trang nghiêm; “kinh liễu nghĩa” giảng nói kinh điển rộng sâu, khó trì thụ, khó thấu suốt. “Kinh không liễu nghĩa” phần nhiều vì chúng sinh giảng nói tội phúc, khiến người nghe sinh tâm vui mừng; “kinh liễu nghĩa” giảng nói những pháp giúp người nghe điều phục thân tâm. “Kinh không liễu nghĩa” giảng ;nói ngã, nhân, chúng sinh, thọ giả…, vốn không có người cho và người nhận nhưng vì người mà lại giảng nói có cho và nhận; “kinh liễu nghĩa” nói không, vô tướng, vô nguyện, vô tác, không ngã, nhân, chúng sinh, người tạo tác và người lãnh thụ, giảng nói vô lượng các pháp giải thoát.
– Thế nào gọi là y theo pháp không y theo người?
Người, tức chấp trước nhân kiến, có người làm, có người nhận; pháp, thấu rõ không có nhân kiến, không có người tạo tác, không cò người nhận. Người, tức người thiện thế gian, người hiền thiện, hàng tín hành, hàng Bát nhân địa, người đạt bốn quả vị Thanh văn, Bích-chi phật và bồ-tát; mỗi một người xuất hiện ở đời đều đem lại lợi ích an vui cho nhiều người. Đức Phật khởi tâm đại bi thương xót thế gian, giúp trời người được nhiều lợi ích. Đó gọi là chư Phật y theo thế đế, vì giáo hóa chúng sinh nên mới nói như thế. Nếu chúng sinh nào chấp chặt thấy biết như thế thì goị là “y theo người”. Như Lai vì muốn giáo hóa những người chấp chặt Nhân kiến nên mới dạy chúng ta “y theo pháp không y theo người”. Tất cả các pháp đều bình đẳng, không sai biệt, giống như hư không. Nếu có pháp nào nương vào pháp tính này thì trọn không lìa pháp nhất tướng, đồng nhất pháp tính. Nên nói “y theo pháp không y theo người”.
Xá-lợi-phất! Đây gọi là bốn pháp y không cùng tận của bồ-tát ma-ha-tát.
99.3. BỐN QUẢ
1. Tư-đà-hàm: Kinh Tu hành đạo địa ghi: “Người tu hành chứng Sơ quả, tuy thấu rõ năm dục đều là vô thường nhưng không thể trừ diệt. Vì sao? Vì thấy sắc, thanh, hương, vị, tế hoạt liền khởi ái dục, nên chưa thể đoạn trừ. Thí như có vị Phạm chí đã được thanh tịnh tự vui, sau khi đến một nhà đàn việt trở về, thấy ngón tay bị dơ, bèn nói với thợ làm vàng:
– Ngón tay tôi dơ, nhờ ông lấy lửa đốt cháy!
Thợ vàng khuyên can:
– Ông đừng làm như vậy, có cách khác tẩy sạch vết nhơ này! Như dùng tro đất để xóa hoặc dùng nước rửa sạch là được. Nếu tôi đôt cháy ngón tay thì ông cũng không chịu đựng nổi, lửa dữ chạm vào thân thì đau đớn càng nhiều hơn trước.
Nghe vậy, Phạm chí rất tức giận, mắng thợ vàng:
– Ông chớ lấy bụng ta suy bụng người. Mình không chịu nổi, nên cho rằng người khác cũng không chịu nổi. Tôi đã lìa tham dục, vì ngón tay bẩn này mà không dám ra đường, sợ người khác chạm vào tôi. Nếu tôi vô tình chạm họ thì mất hết đạo đức của tôi. Tôi thông suốt các thuật, thiên văn địa lí và tất cả sách vở trong thế gian, cớ sao vì chất bất tịnh dính vào năm ngón tay mà chẳng được trụ lâu? Ông hãy làm theo lời tôi, sẽ trừ được sự nhơ bẩn của ngón tay này!
Nghe thế, thợ vàng liền nung cái kiềm đến đỏ rực, rồi áp lên ngón tay đó. Phạm chí bị đốt đau không chịu đựng nổi, liền ngậm ngón tay vào miệng. Thấy thế, thợ làm vàng cười lớn, nói với ông ấy như nói với một thiếu niên:
– Ông tự khen mình thông minh học rộng, thấu suốt cổ kim, thông đạt mọi việc, thanh tịnh không tì vết, nhưng lại không chịu đựng nổi, đã ngậm ngón tay bẩn trong miệng. Nên biết, ông còn vội vàng lắm, chưa làm thầy được đâu!
Phạm chí nói:
– Lúc chưa đau, tôi thấy ngón tay này nhơ bẩn, nhưng khi bị lửa đốt thì quên mất!
Người cầu đạo cũng thế, suốt đời tu tập mong lìa ái dục, nhưng vừa thấy săc đẹp liền khởi lòng dâm. Vì sao? Vì chưa chế ngự được các căn, chưa trừ các lậu chưa diệt tà căn, chưa phát chính định, chưa đoạn nghiệp ái, nên dục nhiễm vẫn còn sinh khởi.
Có bài kệ:
Vừa thấy sắc dục mong thân cận
Tuy đã thấu nghĩa, đạt đạo tích
Đầu đội hoa tưởng, lại nghe hương
Sông chảy ra biển, dục cũng thế.
2. Tư-đà-hàm: Người được quả vị này tự nghĩ: “Ta không nên quen gần dâm dục như những kẻ phàm phu khác”, nên cho tình dục là ô uế, ưa thích sống đời vô dục, đêm ngày tu tập quán chiếu bất tịnh. Nhờ vậy, dâm, nộ, si cạn mỏng, đạt đạo Vãng lai, một lần trở lại thế gian đoạn trừ căn nguyên khổ não. Ở quả vị thứ hai này, các ái dục vẫn chưa hoàn toàn thanh tịnh, dâm, nộ, si chỉ mới cạn mỏng, chưa được đoạn tận, nên vẫn còn khổ não. Thí như anh thanh niên nọ có cô vợ rất xinh đẹp, dung nhan không mảy may khiếm khuyết, đeo các chuỗi báu, nên anh ta vô cùng yêu mến. Tuy có nhan sắc, nhưng cô ta là dâm quỉ, chỉ biết ăn thịt uống máu người. Có người mách với chồng cô:
– Vợ anh là la-sát ăn thịt, uống máu người!
Người chồng không tin, nhưng khi nghe rất nhiều người đều nói như vậy bèn nghi ngờ, muốn thử xem thực hư thê nào. Đêm ây, anh ta giả vờ nằm ngáy như đã ngủ, vợ cho rằng chồng mình đã ngủ say nên lén ra khỏi thành, tìm đến một nghĩa địa. Người chồng âm thầm theo sau, thấy vợ cởi y phục và đồ trang sức để qua một bên, gương mặt biến thành hung ác, răng dài ra, đầu cháy rực, mắt đỏ như lửa rất đáng sợ. Cô ta tiến đến gần tử thi, đưa tay xé thịt bỏ vào miệng nhai. Thấy thế, người chồng mới tin vợ mình chính là quỉ, liền vội vàng trở về nhà giả vờ nằm ngủ. Ăn xong, cô vợ trở về và lên giường chồng mình nằm ngủ như trước. Người chồng đã biết vợ là quỉ, nhưng khi thấy vợ đeo chuỗi báu và dung mạo xinh đẹp nên lại gần gũi. Nếu nghĩ đến việc cô ta ăn thịt người chết ở ngoài nghĩa địa thì người chồng nhàm chán và sợ hãi, thế nhưng khi thấy vợ đẹp thì lại khởi lòng dục như trước.
Cũng vậy, người đắc quả Tư-đà-hàm vừa thấy người có ngoại hình xinh đẹp đoan chính thì lòng dục lại khởi, nhưng nếu cho đó là nhơ uế bất tịnh thì lòng dục liền dứt. Nên có bài kệ:
Biến hóa thân người như cởi giáp
Thành loài la-sát đến bên mồ
Thích thịt tử thỉ như cơm nước
Người chồng mới biết là quỉ dâm.
3. A-na-hàm: Người chứng quả vị này không còn trở lại thế gian, thấy người chứng Vãng hoàn trên, bèn tự tư duy: “Trong cõi Dục, ba kết sử của ta đã cạn mỏng, những thứ dục nhiễm khác còn ít, phải nên quán chiếu thánh đế, thấu rõ lầm lỗi của ái dục vui ít khổ nhiều, không nên quen theo dục như phàm phu, lòng nặng ái dục, khác nào con nhặng bám thây chết, sao ta không trừ diệt?” Vậy nên, người này đoan tận dâm, nộ, si, chứng Tận lậu thiên, được an ổn. Thí như có người ở vùng nắng gay gắt, không thể chịu đựng sự nóng bức, bèn tìm quạt để quạt, tìm nước để tắm gội. Quả vị Vãng lai cũng như vậy, thấy dâm, nộ, si như nhìn thấy sự nóng bức, không muốn lao vào, vì vậy mà tu quán bất tịnh, để thoát li sắc dục và các nộ si; thấy rõ chỗ khởi diệt của năm ấm, khi năm ấm diệt tận, tức an trú trong Diệt tận định. Nhờ thấy biết như thế, liền đoạn trừ được ngũ kết, không còn ấm cái, chứng quả Bất hoàn.
Người đắc A-na-hàm không còn trở lại thế gian, vì đã đoạn trừ ái dục, không còn các si. Họa dâm dục đã trừ diệt, thì thụ hưởng được sự mát mẻ, không còn nóng bức. Nếu thấy sắc dục mà biết quán bất tịnh, sẽ thấu rố được sự nhơ uế. Thí như có đoàn khách buôn từ phương xa vừa đến một thành nọ thì trời đã khuya. Đúng ngày

About namcuulong

Check Also

chua-an-do

PUCL QUYỂN 96 – CHƯƠNG XẢ THÂN

QUYỂN 96 Quyển này có một chương Xả thân. 96. CHƯƠNG XẢ THÂN 96.1. LỜI ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *